ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 113

Platyna

Platyna – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym, metal szlachetny. Nazwa tego metalu, odkrytego dopiero w 1735 roku w Kolumbii, jest zdrobnieniem hiszpańskiego słowa plata ; nazwą platina starano się podkreślić m ...

Łańcuch

Łańcuch – cięgno składające się z pewnej liczby podobnych do siebie ogniw złączonych ze sobą tak, że tworzą całość, umożliwiając jednocześnie dużą zmienność kształtu. W zastosowaniach technicznych, w szczególności w budowie maszyn stosuje się trz ...

Ażur

Ażur – rodzaj zdobienia polegający na wycięciu w materiale otworów o ozdobnym kształcie, skomponowanych tak, aby prześwitywała przez nie płaszczyzna tła. Ten ozdobny układ otworów wykonywany jest w dowolnym materiale i tworzy zespół dekoracyjny. ...

Kamienie szlachetne

Kamienie szlachetne, kamienie jubilerskie – wartościowe i rzadko spotykane, czyste, jednorodne i przezroczyste odmiany niektórych minerałów i skał. Kamienie te odznaczają się silnym połyskiem, efektownym zabarwieniem, dużą trwałością i twardością ...

Perła

Perły – wytwory małży, rzadko ślimaków. Zbudowane są z tej samej substancji co wewnętrzna strona muszli, której głównymi składnikami są węglan wapnia i rogowata substancja białkowa, która spaja mikrokryształy skupione koncentrycznie wokół jądra. ...

Rubin

Luminescencja – wyraźna, nadaje rubinom szczególnego kolorytu, podwyższając ich walory estetyczne. Znane są okazy wykazujące fluorescencję o barwie jasnożółtej i kremowożółtej. Wzór chemiczny: Al 2 O 3:Cr 3+ – tlenek glinu domieszkowany trójwarto ...

Ametyst

Ametyst – minerał, przezroczysta odmiana kwarcu mlecznego o fioletowej barwie. Kamień półszlachetny, używany w jubilerstwie. Jego nazwa pochodzi z języka greckiego i oznacza "trzeźwy", gdyż według greckich wierzeń, picie wina z czar ametystowych ...

Gips

Gips − nazwa pochodzi od gr. gypsos oznaczającego czynność gipsowania, a także kredę lub cement. Nazwa ta obejmuje dwa pokrewne pojęcia: minerał z grupy siarczanów – uwodniony siarczan wapnia monomineralna skała osadowa siarczanowa, zbudowana nie ...

Jadeit

Jadeit – minerał z gromady krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów. Minerał należy do grupy minerałów rzadkich. Wraz z egirynem i omfacytem tworzy szereg jadeitu. Nazwa pochodzi od wykonanych z jadeitu amuletów noszonych przez hisz ...

Agat

Agat – półszlachetny minerał, wielobarwna, wstęgowa odmiana chalcedonu. Nazwa pochodzi od rzeki Achates w południowej Sycylii we Włoszech, gdzie wydobywano go już w starożytności. Agaty powstają w geodach. Zbudowane są z wielu różnokolorowych, na ...

Agat mszysty

Agat mszysty – odmiana agatu i chalcedonu; ma zazwyczaj jasną, jednorodną barwę najczęściej przezroczystą. Bogato rozgałęzione wtrącenia zielonej hornblendy lub chlorytu we wnętrzu podobne są do mchu, czasami przypominają zwoje mózgu. Wtrącenia t ...

Gagat

Gagat – bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie. Nazwa pochodzi od rzymskiej nazwy miasta i rzeki Gagas w starożytnej Licji w Azji Mniejszej, gdzie po raz pierwszy znaleziono gagat.

Opal

Opal – mineraloid zaliczany do krzemianów. Nazwa pochodzi od sanskryckiego upala = drogi kamień, kamień szlachetny; bądź od gr. opallios = widzieć zmianę. Opal jest oficjalnym kamieniem szlachetnym Australii.

Onyks

Onyks – minerał, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstw, na przemian białej i czarnej. Nazwa pochodzi z greckiego όνυξ i oznacza pazur: nawiązuje do twardości, wyglądu i ostrych krawędzi tego minerału. Biało-czarny onyks jest często naz ...

Cyrkonia

Cyrkonia – bezbarwny syntetyczny kamień ozdobny nieposiadający swojego wzorca w przyrodzie. Jest to stabilizowana, regularna modyfikacja dwutlenku cyrkonu.

Chryzopraz

Chryzopraz, prazer – przeświecający, soczyście zielony minerał, cenna odmiana chalcedonu. Nazwa pochodzenia greckiego, wynikająca z połączenia słów chrysos - złoto i prasinos - zielonkawy. Barwa wywołana jest domieszką niklu. Ulega ona zmianie wy ...

Niello

Niello – metoda zdobienia przedmiotów metalowych, stosowana w złotnictwie. Wzór wyryty w metalu wypełnia się pastą złożoną z siarczków srebra, miedzi i ołowiu, a następnie poddaje polerowaniu w celu uzyskania granatowego, czarnego lub szafirowo - ...

Swarovski

D. Swarovski KG – austriackie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją wyrobów ze szkła ołowiowego, zwanego szkłem kryształowym, takich jak biżuteria, optyka myśliwska, akcesoria dekoracyjne, figurki zwierząt, a także dżety/cekiny, które mają za ...

Chryzoberyl

Stanowi składnik pegmatytów. Często współwystępuje z berylem, turmalinem, granatem, spinelem, skaleniem, kwarcem, topazem, andaluzytem. Miejsca występowania: Sri Lanka – odmiany ciemnooliwkowozielone Matara, Ratnapura; Madagaskar, Rosja – odmiany ...

Tanzanit

Tanzanit – gemmologiczna nazwa przezroczystej, niebieskiej w odcieniach odmiany zoisytu. Nieprawidłowo nazywany "szafirem Meru" – pierwsi jego odkrywcy mylnie uznali go za szafir. Nazwa pochodząca od Tanzanii, gdzie minerał ten został odkryty, zo ...

Karneol

Karneol, karniol – gemmologiczna nazwa czerwonej, półprzezroczystej odmiany chalcedonu. Nazwa "karneol” łac. carneolus pochodzi prawdopodobnie ze starofrancuskiego cornele = owoc derenia.

Kwarcowe tygrysie oko

Kwarcowe tygrysie oko – jedna z migotliwych odmian kwarcu, nieprzeźroczysty minerał wykazujący efekt kociego oka, czyli obecność migotliwego pasa przesuwającego się po kamieniu podczas jego obracania w dłoni. Powodują to utleniony krokidolit, tre ...

Chalcedon (minerał)

Chalcedon – pospolity, szeroko rozpowszechniony minerał, odmiana skrytokrystalicznej krzemionki o włóknistej strukturze, zbudowanej z kwarcu i moganitu. Nazwa pochodzi od miasta Chalkedon położonego nad Bosforem. Tworzy wiele barwnych odmian o za ...

Rodonit

Rodonit – minerał z gromady krzemianów. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi. Nazwa pochodzi od gr. rhodon" = róża – aluzja do barwy minerału. Ma zwykle na podstawowym czerwonym tle, czarne, dendryty ...

Kwarc

Kwarc – minerał z gromady krzemianów przestrzennych zbudowany głównie z dwutlenku krzemu. Nazwa pochodzi: lub słowiańskiego kwardy = twardy kwarda = kwarzec, od starogermańskiego kwarr quarz = zgrzyt – tak określali ten minerał niemieccy górnicy, ...

Elbait

Elbait – minerał z grupy krzemianów, zaliczany do grupy turmalinów. Minerał rzadki. Nazwa pochodzi od wyspy Elby na Morzu Śródziemnym, gdzie minerał ten występuje.

Nefryt

Nefryt – skała metamorficzna utworzona w wyniku wielu skomplikowanych procesów metasomatycznych oraz związanych z tektoniką uskokową i działalnością ciśnień kierunkowych tzw. stressu. Jest skałą prawie monomineralną utworzoną prawie w całości z a ...

Beryl (minerał)

Beryl – minerał należący do grupy krzemianów pierścieniowych. Nazwa pochodzi od greckiego βήρυλλος, berillos – morska zieleń. Tworzy wiele poszukiwanych odmian kamieni szlachetnych: goshenit – bezbarwny biksbit – czerwień agrestowa beryl złoty – ...

Almandyn

Almandyn – minerał z grupy granatu, z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów pospolitych, szeroko rozpowszechnionych. Nazwa pochodzi od Alabanda, dawnej nazwy miejscowości położonej w Azji Mniejszej, gdzie szlifowano najpiękniejsze okazy t ...

Amazonit

Amazonit – minerał z gromady krzemianów. Minerał, jest zieloną lub niebieskozieloną odmianą skalenia zwanego mikroklinem; kamień półszlachetny. Należy do grupy minerałów rzadkich. Zawdzięcza swoją nazwę legendarnej Amazonii, która swą nazwę wzięł ...

Apatyt

Apatyt – minerał z gromady fosforanów. Należy do minerałów szeroko rozpowszechnionych występujących we wszystkich typach skał.

Bransoletka

Bransoletka, staropol. manela – kolista ozdoba noszona na nadgarstku, będąca jednym z elementów biżuterii osobistej. Bransoletki robione są ze skóry, tkanin, metalu, silikonu, a nawet szkła. Bransoletki mogą być ozdabiane elementami z drewna, kam ...

Pierścień (biżuteria)

Pierścień – rodzaj biżuterii w kształcie małej obręczy nakładanej na palec ręki. Pierścień wykonany jest najczęściej z metalu szlachetnego i zwykle posiada tzw. "oczko”, czyli oszlifowany kamień szlachetny. Ze względu na kształt niemający punktu ...

Kolczyk

Kolczyk – niewielki, ozdobny przedmiot, część biżuterii noszona w małżowinie usznej oraz innych miejscach ciała. Zwykle stworzony z tytanu, stali chirurgicznej, srebra, złota, PTFE lub z bioplastu; spotyka się także artystycznie robione kolczyki ...

Dekoracja

Dekoracja – odznaczanie, przypinanie odznaki, orderu Dekoracja – element ozdabiający, ozdoba Dekoracja teatralna – plastyczne tło sceny teatralnej lub planu filmowego Dekoracja ścienna – zespół elementów służący do ozdoby ściany

Ornament (sztuka)

Ornament – motyw lub zespół motywów zdobniczych, stosowanych w architekturze lub sztukach plastycznych. Motywy te, złożone z drobnych elementów, mogą pokrywać całą powierzchnię, występować tylko w określonych polach albo przybierać formę pasową. ...

Bursztyn bałtycki

Bursztyn bałtycki – odmiana bursztynu, substancja organiczna, żywica kopalna, która powstała w warunkach naturalnych w eocenie. Żywica wydostawała się ze zranień, pęknięć pni i gałęzi drzew, tworząc nacieki, określane mianem sopli lub kropli. Żyw ...

Korale (biżuteria)

Korale – rodzaj biżuterii w postaci koralików nanizanych przez niewielki otwór na nić, sznurek, żyłkę itp. Koraliki mogą być wykonane z różnych materiałów, zarówno pochodzenia naturalnego, jak i sztucznego. Mogą mieć różne rozmiary, kształty i ko ...

Kabłączek skroniowy

Kabłączek skroniowy – wczesnośredniowieczna, kobieca ozdoba słowiańska w kształcie otwartego krążka, często z charakterystycznym esowatym zakończeniem. Używana od VII/VIII do XIII wieku. Przypinana w okolicy skroni do czepca lub zakładanej na czo ...

Grawerstwo

Grawerstwo lub rytownictwo – zawód zaliczany do rzemiosł metalowych. Jest to jedna z najdawniejszych technik zdobienia wyrobów artystycznych. Grawerstwo to wykonywanie wgłębień o różnej głębokości, przekroju i kształtach, na powierzchniach metalo ...

Grzywna

hrywna – oficjalna waluta Ukrainy grzywna jednostka miar grzywna prawo 2 miejscowości w Polsce: Grzywna – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża Grzywna – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gmin ...

Garbatka (województwo mazowieckie)

Garbatka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Lesznowola. Wieś szlachecka Garbatki położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie tarczyńskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego.W ...

Diadem

Diadem – ozdobna opaska z drogiej tkaniny lub obręcz ze szlachetnego metalu, na ogół dodatkowo wysadzana szlachetnymi kamieniami lub innymi klejnotami albo zdobiona w szczególny sposób. Noszona na głowie jako oznaka władzy królewskiej książęcej, ...

Damaskinaż

Damaskinaż – technika zdobienia wyrobów metalowych, gł. żelaznych, brązowych i miedzianych oraz wykonanych z oksydowanej stali, przez inkrustowanie ich złotem lub srebrem, miedzią lub mosiądzem, w efekcie czego uzyskuje się surowy i szlachetny ko ...

Granulacja (technika złotnicza)

Granulacja – technika złotnicza, polegająca na zdobieniu przedmiotów drobnymi kuleczkami złota lub srebra. Kuleczki, nazywane granulkami, były układane w ornamenty i nalutowywane na przedmioty. Technika znana jest od starożytności, szczególnie wy ...

Inkrustacja (zdobnictwo)

Inkrustacja – technika zdobienia przedmiotów: sprzętów, mebli, dzieł artystycznych itp., polegająca na wykonywaniu wgłębień w podłożu i wklejaniu w nie odpowiednio przyciętych płytek z różnych materiałów, np. drewna, kości słoniowej, metalu, masy ...

Kamea

Kamea – rodzaj gemmy, szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło. Do wyrobu kamei najchętniej używano kamienia składającego się z dwóch różnobarwnych warstw – onyksu, sardonyksu, karneolu. Ponieważ dwubarwne kamienie są ...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →